Bij linda Wormhoudt heb ik de verdieping Rouwvrouw gevolgd. Zie onderstaand haar uitleg over de Rouwvrouw.
Wat is een rouwvrouw/zielenman?
Ooit waren er, ook in onze cultuur, vrouwen en mannen die een roeping voelden: het begeleiden van de stervende/net gestorvene met naast de aandacht voor het lichaam (afleggen, wake) veel aandacht voor de ziel. In veel culturen begreep men dat het lichaam sterft maar dat de ziel verder reist, en dat die reis begint bij het sterfmoment. Een rouwvrouw/zielenman hielp de gestorvene op weg, met kleine rituelen en persoonlijke aandacht.
Deze mensen hielpen daarnaast ook vaak bij het rouwproces van de nabestaanden. Door aanwezig te zijn, door te helpen met die overgang van leven naar dood, door passende rituele handelingen uit te voeren waardoor alle betrokken kaders kregen. De rouwperiode werd verspreid over een bepaalde tijd, en er waren verschillende herdenkingsmomenten. Soms werden deze taken uitgevoerd door de plaatselijke vroedvrouw, soms door de wat oudere vrouwen in de leefgemeenschap, soms ook door mensen die bekend stonden als genezers of kruidenmensen.
Er waren ook (vooral) vrouwen die luidkeels rouwden, zongen en klaagden, waardoor de collectieve rouw van de nabestaanden een rituele vorm kreeg. Dit waren de klaagvrouwen, die in veel culturen een bijzondere positie innamen. Er zijn nog sporen te vinden van deze traditie in Ierland, waar ze ‘keeners’ heten. Ook in het Nederlandse ‘noaberschap’ hielpen mensen elkaar bij sterfgevallen waardoor de last voor eenieder wat makkelijker te dragen werd. Noabers (Achterhoeks, Drents en Sallands) zijn de buren in een kleine sociale gemeenschap.
Binnen het noaberschap geldt de noaberplicht. Dit is een afgesproken verplichting om elkaar bij te staan in raad en daad indien nodig. De noabers hielpen bij het afleggen, bij de wake, bij de opvang van de nabestaanden, bij de uitvaart.
